W czasie pandemii COVID w Los Angeles doszło do... zmiany kształtu dziobów ptaków
22 grudnia 2025, 09:39Pandemia COVID-19 wpłynęła nie tylko na ludzi, ale i na zwierzęta. Mniejszy hałas, zanieczyszczenia, mniej ekspansywnej ludzkiej aktywności spowodowały, że świat przyrody odetchnął z ulgą. Jednym z symboli tego czasu stał się widok meduzy płynącej w przejrzystej w końcu wodzie weneckich kanałów. Jednak, jak się okazuje, zmiany zachodziły też w morfologii zwierząt. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles informują, że mieszkające w mieście ptaki, które wykluły się w czasie pandemii, miały dłuższe i bardziej smukłe dzioby. Bardziej przypominały one dzioby ptaków żyjących poza miastami.
Jaskinie morskie pełne plastikowych śmieci. To zagrożenie dla mniszki śródziemnomorskiej
21 grudnia 2025, 08:29Po raz kolejny okazuje się, że w stwierdzeniu, że ludzie zanieczyścili odpadami całą planetę, nie ma przesady. Naukowcy z Izraela i Cypru poinformowali, że znaleźli śmieci w każdej badanej jaskini morskiej. Uczeni przeprowadzili analizy w 23 jaskiniach u wybrzeży Cypru i znaleźli ponad 24 000 odpadków o łącznej masie 176 kg. Najpowszechniej występowały wśród nich tworzywa sztuczne, stanowiące 66% śmieci. Odkrycie nie tylko wskazuje na znaczne zanieczyszczenie kolejnego ekosystemu, ale jest też o tyle niepokojące, że jaskinie są schronieniem zagrożonej mniszki śródziemnomorskiej.
Mniej mediów społecznościowych to lepsze zdrowie psychiczne
19 grudnia 2025, 08:55Odstawienie mediów społecznościowych poprawia zdrowie psychiczne. Naukowcy z Wydziału Psychiatrii Beth Israel Deaconess Medical Center w Bostonie (USA) i Wydziału Psychologii University of Bath (Wielka Brytania) zauważyli, że wystarczył tydzień bez mediów społecznościowych, by u badanych przez nich osób w wieku 18–24 lat doszło do znaczącej poprawy dobrostanu psychicznego. A to zaledwie pierwsza część większych badań, informuje ich główny autor profesor John Torous z Harvard Medical School i Beth Israel Deaconess Medical Center.
Unikatowy pomysł naukowców z Poznania: terapeutyczne stado owiec w naturalnym środowisku
16 grudnia 2025, 13:59Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu i OneHealth Polska rozpoczęli unikatowy projekt – to pierwsze w Polsce, a może i na świecie, terapeutyczne stado owiec. Nie ma tutaj znaczenia produkcja mięsa, wełny czy mleka. Liczy się tylko obecność zwierząt w Kowanówku nad rzeką Wełną. Owce mają pomagać w psychoterapii, a dodatkowym celem jest odbudowa polskiego krajobrazu i zachowanie rodzimych ras zwierząt.
Unikatowy pochówek psa z epoki kamienia
16 grudnia 2025, 12:30Na torfowisku w pobliżu Järna na południowy zachód od Sztokholmu archeolodzy ze szwedzkich Narodowych Muzeów Historycznych odkryli dobrze zachowany pochówek psa z epoki kamienia. Zabytek pochodzi sprzed około 5000 lat. Obok całego szkieletu zwierzęta złożono wysokiej klasy kościany sztylet o długości 25 centymetrów. Prace wykopaliskowe prowadzono w związku z budową linii kolejowej.
Dieta roślinna nie zawsze jest zdrowa
15 grudnia 2025, 16:19Liczne badania od dekad pokazują, że dieta oparta na roślinach wiąże się z mniejszym ryzykiem zapadnięcia na choroby układu krążenia. Jednak badacze z francuskiego Narodowego Instytutu Badań nad Rolnictwem, Żywnością i Środowiskiem, postanowili zerwać z tradycyjnym podziałem diet na bazującą na produktach roślinnych lub zwierzęcych i wzięli pod uwagę wartość odżywczą diet oraz stopień przetworzenia żywności. Uzyskane przez nich wyniki powinny być ostrzeżeniem dla osób przekonanych, że dbają o zdrowie tylko dlatego, iż podstawę ich diety stanowią produkty roślinne.
Solaria uszkadzają skórę znacznie bardziej niż słońce. Powodują 3-krotny wzrost ryzyka czerniaka
15 grudnia 2025, 11:20Korzystanie z solariów jest powiązane z 3-krotnym wzrostem ryzyka rozwoju nowotworu skóry, czerniaka. Pomimo tego, że jest to wiedza powszechnie dostępna, wiele osób wciąż chodzi na solaria, a producenci łóżek do opalania i przemysł związany z solariami twierdzą, że stwarzane przez nie ryzyko nie jest większe, niż ryzyko naturalnego opalania się. Naukowcy z Northwestern University i University of California San Francisco opisali właśnie na łamach Science dokładny mechanizm działania solariów na skórę i wykazali, że na poziomie molekularnym solaria prowadzą do mutacji znacznie poważniejszych, niż promieniowanie słoneczne.
Odcisk palca na starożytnej łodzi. Napastnicy sprzed 2400 lat pochodzili z wybrzeży Bałtyku?
15 grudnia 2025, 09:07W III wieku przed naszą erą doszło do ataku na wyspę Als u wybrzeży dzisiejszej Danii. Napastnicy przypłynęli na nie więcej niż czterech łodziach. Atak się nie powiódł. A wiemy to stąd, że obrońcy na Als – by podziękować bogom za zwycięstwo – zatopili w bagnie jedną z łodzi wraz ze zdobytą bronią. W latach 80. XIX wieku ludzie pracujący przy pozyskiwaniu torfu w Hjortspring Mose znaleźli starożytną łódź. Została ona wydobyta w latach 20. XX wieku i jest obecnie znana jako łódź z Hjortspring. To jedyna zachowana w Skandynawii starożytna łódź klepkowa szyta. Przy tym wyjątkowo dobrze zachowania. Teraz zaś naukowcy znaleźli coś jeszcze – odcisk palca jednego z jej użytkowników i odkryli, skąd pochodzili napastnicy.
W LHC temperatury są 100 000 razy wyższe niż w Słońcu. Jak lekkie jądra mogą to przetrwać?
12 grudnia 2025, 10:58Podczas kolizji w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) pojawiają się temperatury ponad 100 000 razy wyższe niż wewnątrz Słońca. Jednak w jakiś sposób lekkie jądra atomowe i odpowiadające im antyjądra wyłaniają się z tych kolizji nienaruszone, mimo że siły utrzymujące jądra powinny ulec osłabieniu i lekkie jądra powinny rozpaść się w znacznie niższych temperaturach. Fizycy od dekad zastanawiali się, jak to możliwe. Prowadzony w CERN-ie i będący częścią LHC eksperyment ALICE dostarczył właśnie pierwszych eksperymentalnych dowodów pozwalających opisać, jak to jest możliwe.
Święte źródło i włócznie zdobione złotem – najstarsze żelazo w Danii
11 grudnia 2025, 13:05Niezwykłe stanowisko Boeslunde na południowo-zachodniej Zelandii przyniosło unikatowe znalezisko. Boeslunde jest jednym z najbogatszych stanowisk duńskiej epoki brązu. W ostatnich dekadach na niewielkim obszarze znaleziono 10 złotych bransolet z pieczątkowatymi zakończeniami (Eidringe) i 2200 złotych ozdób w kształcie spirali. Podczas ostatniego sezonu wykopalisk archeolodzy trafili na coś absolutnie unikatowego – dwie żelazne włócznie ze złotymi ornamentami. Odkryli też coś, co pozwoliło wyjaśnić obecność złotych przedmiotów w okolicy.
